Asansör periyodik muayene 2026: TSE Tip A kuruluş + ceza + uyum rehberi

Periyodik muayene nedir, kim yapar?

Asansör periyodik muayenesi, yönetmelik (Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği — 2015/38) gereği her asansörün yılda bir kez akredite bir A Tipi Muayene Kuruluşu tarafından incelenmesini şart koşan bir denetim sürecidir. Aylık olağan bakım ile karıştırılmamalıdır — aylık bakım bakım firmasının sorumluluğundadır, periyodik muayene üçüncü taraf doğrulamasıdır.

A Tipi Muayene Kuruluşu olabilmek için:

• TÜRKAK akreditasyonu (TS EN ISO/IEC 17020 kapsamında)
• Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı görevlendirmesi
• Asansör üreticisinden bağımsız sermaye yapısı

TSE (Türk Standartları Enstitüsü) yaygın bir A Tipi kuruluş olmakla birlikte, yönetmelik tek bir kuruluşla sınırlamaz — bir dizi özel akredite firma vardır.

Muayene sonuçları: renkli etiket sistemi

2026 itibarıyla uygulanan sonuç etiketleri:

• 🟢 Yeşil etiket — tam uygun. 1 yıl geçerli.
• 🟡 Sarı etiket — hafif uygunsuzluk. Belirlenen süre içinde (60 gün) giderilmeli.
• 🔵 Mavi etiket — orta derecede uygunsuzluk. 30 gün içinde düzeltilmeli, ara muayene talep edilmeli.
• 🔴 Kırmızı etiket — can güvenliği tehdidi. Asansör derhal mühürlenir, kullanım yasağı uygulanır.

Kırmızı etiket, hem bakım firması hem bina yöneticisi için yasal sorumluluk domino taşıdır — savcılığa bildirilir, kullanım devam ederse "kasıtlı ihmal" çerçevesinde suç oluşturabilir.

2026 ceza tutarları

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı idari para cezası tablosu her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. 2026 yılı taban tutarları (asansör başına, yaklaşık):

Tekrar eden ihlaller 2-5 katına çıkar. Hem bina yöneticisi hem bakım firması ortak sorumludur — sözleşmede bu yükümlülüklerin nasıl paylaşıldığı net yazılmazsa kusura dayalı kaza davalarında her iki taraf da tehlikeye girer.

Muayene hazırlığı: bakım firması tarafı

Periyodik muayeneye hazır bir asansör için bakım firmasının hazır tutması gerekenler:

1. Bakım defteri — son 12 aylık aylık bakım kayıtları (dijital veya basılı)
2. Parça değişim faturaları — değiştirilen tüm ana bileşenler
3. Arıza ve müdahale tutanakları — çözüm tarihi ve süresi dâhil
4. Teknisyen mesleki yeterlilik belgeleri — asansör bakım teknisyeni
5. Risk değerlendirmesi — iş sağlığı güvenliği kapsamında
6. Asansör teknik dosyası — CE sertifikası, uygunluk beyanı, kurulum raporu

Bu belgeler kağıt üstünde olabilir, ancak 2026 trendi dijital arşivdir — çünkü muayene kuruluşu bir önceki muayenede gözlemlenen uygunsuzlukların giderildiğini talep ederse, kronolojik iz bırakan bir sistem şart.

💡 Pratik öneri Her asansöre özel bir "muayene dosyası" tutun. Aşağıdakiler bir arada olmalı:

• Son muayene raporu
• Rapor gereği düzeltilmesi gereken uygunsuzluk listesi
• Her uygunsuzluğun kapatıldığına dair evrak (fatura, fotoğraf)
• Sonraki muayene tarihi

Dijital platformda her asansör için bu dosya bir klasör hâlinde tutulabilir, hem ofiste hem sahada erişilebilir.

Muayene tarihini kaçırmamak: 3 savunma hattı

Bir bakım firmasının yıllık muayeneyi kaçırmaması için 3 katmanlı hatırlatma kurulabilir:

1. Takvim alarmı. Her asansörün son muayene tarihinden 90 gün sonrasına otomatik alarm. Bu süre ofis koordinatörünün muayene kuruluşuyla görüşme, tarih alma ve hazırlık yapma süresi.

2. Sertifika veritabanı. Tüm asansörlerin muayene tarihleri tek tabloda tutulur — bir asansörün muayene tarihi 30 gün sonraya yaklaşsa bile dashboard renklendirir.

3. Müşteri iletişimi. Bina yöneticisinin muayene günü erişim izni, asansörün boş bırakılması, hidrolik yağ eksiği gibi hazırlıkları için önceden bilgilendirme.

Manuel ortamda bu 3 katmanı tutmak mümkündür ama sıkıntılıdır. Dijital takvim + otomatik alert sistemi olan bir platformda — Asansoft gibi bir yazılımda — bu üç katman bir seferlik konfigürasyonla çalışır.

Denetimden geçme yüzdesini artıran 5 adım

Sektör genelinde ilk seferde yeşil etiket alma oranı %68 civarındadır. Kalan %32 sarı veya mavi etiket alır; bu asansörlerin muayene giderine ek olarak düzeltme + ara muayene maliyeti çıkar. Aşağıdaki 5 adım yeşil etiket oranını artırmak için pratik fark yaratır:

1. Muayeneden 2 hafta önce ön denetim — aynı kontrol listesini kendi teknisyenin uygulasın.
2. Önemli parça kontrolü — halat, fren, güvenlik devresi ve seviye sensörleri doğrudan emniyete etki eder; öncelik bunlarda.
3. Dokümantasyon kitabı — muayene kuruluşuna teslim edilecek tüm evrak sıralı ve tarih etiketli.
4. Acil müdahale planı — muayene sırasında kırmızı etiket çıkarsa neyin, kim tarafından, ne sürede yapılacağı yazılı olsun.
5. Teknisyen hazır bulundurma — muayene günü sahada teknik yetkiniz olmalı, muayene uzmanının sorusuna anında cevap üretmelisiniz.

Bu 5 adım hem yeşil etiket olasılığını yükseltir hem de sarı / mavi etiket alsanız bile düzeltme süresini kısaltır.

Özet

Periyodik muayene yıllık zorunlu bir denetim, yaklaşık ₺4.800 ceza riskiyle ihmali pahalı, dijital dokümantasyon + otomatik hatırlatma ile ihmal edilmesi zor bir süreçtir. 2026 denetim iklimi sıkılaşıyor; firmaların hem ceza riskini yönetmek hem de müşteri güvenini sürdürmek için hazırlıklı olmaları gerekiyor.

Asansoft platformu periyodik muayene takibini bakım modülünün doğal bir parçası olarak sunar. Bakım planlama modülünü inceleyin veya demo talep edin — firmanız için nasıl çalışacağını birlikte kurgulayalım.

---

İçerikteki ceza tutarları 2026 taban seviyesidir ve yeniden değerleme oranıyla değişir; resmi mevzuat için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yayınlarını esas alın.